Những điều cần biết trước khi tiêm

Tiêm chủng vắc xin là nhu cầu thiết yếu trong cuộc sống hiện đại vì thế không bất ngờ khi các bậc cha mẹ luôn băn khoăn về quy trình tiêm chủng, các điều cần chuẩn bị trước khi tiêm chủng và những điều sẽ gặp sau tiêm chủng.

Khám sàng lọc trước tiêm chủng 

Việc khám sàng lọc trước tiêm chủng được thực hiện theo đúng quy định của Bộ y tế ( Quyết định số 2470/QĐ- BYT ban hành ngày 14/6/2019)

  • Đo thân nhiệt 
  • Đánh giá tri giác 
  • Quan sát nhịp thở, nghe Phổi 
  • Nghe Tim
  • Phát hiện các bất thường khác 

1. Mục đích khám sàng lọc trước tiêm chủng

Việc khám sàng lọc trước tiêm chủng là điều quan trọng nhằm phát hiện những bất thường, đảm bảo người tiêm chủng có đủ điều kiện sức khỏe trước khi tiêm.

  • Khám sàng lọc trước tiêm chủng nhằm phát hiện các tiền sử về dị ứng, các bất thường sau tiêm từ các lần tiêm phòng trước.
  • Hạn chế tối đa những phản ứng sau tiêm và giúp phát hiện trường hợp cần lưu ý để quyết định có nên tạm hoãn việc tiêm chủng hay không được tiêm vắc-xin nào đó.
  • Khám sàng lọc nhằm đảm bảo người tiêm phòng tiêm phòng đúng lịch tiêm.

Kết quả khám sàng lọc trước tiêm chủng được dựa trên những thông tin người nhà hay người đi tiêm chủng cung cấp và những thông tin bác sĩ phát hiện sau khi thăm khám. Vì vậy, người chăm sóc của trẻ hay người đi tiêm chủng và bác sĩ cần hợp tác với nhau để đảm bảo việc tiêm chủng là đúng, hiệu quả và an toàn nhất cho người tiêm chủng.

2. Những thông tin cần thông báo cho bác sĩ là gì?

Bất cứ trẻ nào khi đi tiêm chủng cũng cần được khám sàng lọc trước tiêm. Cha mẹ nên thông báo cho bác sĩ biết tình trạng sức khỏe trước đây của trẻ (có bị bệnh gì không, có bị dị ứng không, có đang phải uống thuốc kháng sinh không…) để bác sĩ cân nhắc chỉ định phác đồ phù hợp.

Với trẻ nhỏ, bố mẹ cần thông báo cho bác sĩ các vấn đề về sức khỏe và lịch sử tiêm chủng như:

  • Trẻ đã đủ cân nặng 2000g chưa? (Nếu là trẻ sơ sinh)
  • Trẻ có bú (ăn), uống, ngủ, chơi bình thường không?
  • Trẻ có đang sốt hay mắc bệnh gì không? Trẻ có bệnh lý bẩm sinh hoặc bệnh lý mắc phải khiến trẻ phải nhập viện điều trị từ khi sinh đến nay.
  • Trẻ có đang dùng thuốc hoặc sử dụng phương pháp điều trị nào không?
  • Trẻ có tiền sử dị ứng với thuốc hay thức ăn nào không?
  • Trẻ có tiền sử dị ứng với vắc xin hoặc có phản ứng nặng ở các lần tiêm trước hay không? 

Hướng dẫn trước khi tiêm chủng

Với trẻ nhỏ:

  • Bố mẹ cần theo dõi tình trạng sức khỏe của bé để thông báo cho bác sĩ trong quá trình khám sàng lọc trước khi tiêm.
  • Nếu trẻ chưa đạt tiêu chuẩn về cân nặng hoặc có một trong các biểu hiện bệnh lý thì phải trì hoãn lịch tiêm cho đến khi trẻ đủ cân nặng, hết sốt hoặc khỏi bệnh.
  • Nếu trẻ có các phản ứng nặng sau tiêm ở các lần tiêm trước thì sẽ ngừng tiêm các mũi tiếp theo (nếu có).
  • Khi đưa trẻ đi tiêm chủng, bố mẹ (người chăm sóc) cần mang đầy đủ sổ/phiếu tiêm chủng và thông báo đầy đủ tình trạng sức khỏe, các loại thuốc đang sử dụng để bác sĩ theo dõi và phối hợp cùng bố mẹ đưa ra lịch tiêm chủng hợp lý, tránh bỏ sót hay nhầm lẫn.
  • Tại cơ sở tiêm chủng, bác sĩ sẽ tiến hành khám sàng lọc cho trẻ và đánh giá toàn diện thể trạng của trẻ. Căn cứ vào kết quả khám và lịch sử tiêm chủng, bác sĩ sẽ phối hợp cùng bố mẹ lựa chọn mũi tiêm tiếp theo.
  • Bố mẹ nên tuân thủ lịch tiêm chủng theo lứa tuổi đã được Bộ Y Tế và các chuyên gia khuyến cáo. Việc tiêm chủng đúng thời điểm sẽ giúp tạo miễn dịch hiệu quả cho trẻ, tránh trường hợp mắc bệnh có thể xảy ra nếu chưa kịp tiêm chủng.

3. Các trường hợp chống chỉ định và tạm hoãn tiêm chủng vắc-xin

Chống chỉ định trong các trường hợp:

  • Không tiêm vắc-xin BCG cho trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm HIV mà không được điều trị dự phòng.
  • Người tiêm chủng có tiền sử Sốc hoặc phản ứng nặng sau tiêm chủng vắc-xin lần trước có cùng thành phần như: sốt cao trên 39°C, co giật, có dấu hiệu não/màng não, tím tái, khó thở.
  • Người tiêm chủng bị suy hô hấp, suy tuần hoàn, suy tim , suy gan, suy giảm miễn dịch (bệnh suy giảm miễn dịch bẩm sinh, trẻ nhiễm HIV giai đoạn lâm sàng IV) chống chỉ định tiêm chủng các loại vắc-xin sống.
  • Các trường hợp chống chỉ định khác theo hướng dẫn của nhà sản xuất vắc-xin

Các trường hợp tạm hoãn:

  • Dùng các sản phẩm globulin miễn dịch trong vòng 3 tháng (trừ trường hợp đang sử dụng globulin miễn dịch điều trị viêm gan B ).
  • Đang hoặc mới kết thúc đợt điều trị corticoid (uống, tiêm) trong vòng 14 ngày.
  • Trẻ có cân nặng dưới 2000g.
  • Người tiêm chủng mắc các bệnh cấp tính như nhiễm trùng.
  • Sốt trên hoặc bằng 37,5°C hoặc hạ thân nhiệt dưới hoặc bằng 35,5°C.
  • Trường hợp tạm hoãn tiêm chủng theo sự hướng dẫn của nhà sản xuất vắc-xin.
Bài viết trước đó Các loại vắc xin cho trẻ em
Bài viết sau đó Lịch tiêm chủng cho trẻ em